ఛాతీలో నొప్పి లేదా ఒత్తిడి, ఊపిరి ఆడకపోవడం వంటి లక్షణాలు వస్తే “గ్యాస్ అయి ఉండొచ్చు” అని నిర్లక్ష్యం చేయవద్దు. గుండెపోటు అనుమానం వచ్చినప్పుడు వెంటనే అత్యవసర వైద్య సహాయం కోరడం ముఖ్యం. భారతదేశంలో 112కు కాల్ చేయవచ్చు.
గుండెపోటు అంటే ఏమిటి?
గుండె కండరానికి అందే రక్తప్రవాహం తగ్గడం లేదా ఆగిపోవడం వల్ల గుండె కండరం దెబ్బతినడాన్ని గుండెపోటు అంటారు. ఇది అత్యవసర వైద్య పరిస్థితి. ఇంటి చిట్కాలతో నయం చేయడానికి ప్రయత్నించకూడదు.
గుండెపోటు లక్షణాలను ఎలా గుర్తించాలి?
ఛాతీలో ఒత్తిడి, బిగుతు లేదా నొప్పి; చేతులు, భుజాలు, వీపు, మెడ లేదా దవడకు వ్యాపించే అసౌకర్యం; ఊపిరి ఆడకపోవడం, చల్లని చెమటలు, వికారం, మైకం వంటి లక్షణాలు కనిపించవచ్చు. కొందరిలో ఛాతీ నొప్పి స్వల్పంగా ఉండవచ్చు లేదా లేకపోవచ్చు. గుండెపోటు అజీర్ణం లేదా గ్యాస్‌లా కూడా అనిపించవచ్చు. ఇంట్లోనే తేడా నిర్ధారించేందుకు ప్రయత్నిస్తూ చికిత్స ఆలస్యం చేయవద్దు.
గుండెపోటు అనుమానం వస్తే వెంటనే ఏం చేయాలి?
- భారతదేశంలో 112కు కాల్ చేసి అత్యవసర వైద్య సహాయం కోరండి. లక్షణాలు మొదలైన సమయం, మీరు ఉన్న ప్రదేశం చెప్పండి. వీలైతే ఫోన్‌ను స్పీకర్‌లో ఉంచి ఆపరేటర్ సూచనలు పాటించండి.
- పనులు ఆపి సౌకర్యంగా కూర్చోండి. పక్కన ఉన్నవారికి తెలియజేయండి. అంబులెన్స్ అందుబాటులో ఉంటే మీరే వాహనం నడపవద్దు.
- ఆస్పిరిన్ అందరికీ సరిపోదు. ముందుగా సహాయం కోసం కాల్ చేయండి. వైద్యుడు లేదా అత్యవసర సేవల ఆపరేటర్ సూచిస్తే మాత్రమే తీసుకోండి. ఆస్పిరిన్ అలర్జీ ఉన్నా, వైద్యుడు వద్దని చెప్పినా తీసుకోకండి. మందు కోసం వెతుకుతూ సహాయం ఆలస్యం చేయవద్దు.
- ఛాతీ నొప్పి ఉన్నంత మాత్రాన CPR చేయవద్దు. స్పందన ఉన్న, సాధారణంగా శ్వాస తీసుకుంటున్న వ్యక్తికి ఛాతీపై compressions అవసరం లేదు.
CPR ఎప్పుడు, ఎలా చేయాలి?
వ్యక్తి స్పందించకపోయి, సాధారణంగా శ్వాస తీసుకోకపోతే లేదా కేవలం గాలి కోసం గసగసలాడుతుంటే cardiac arrest అనుమానించాలి. వెంటనే అత్యవసర సహాయం కోరండి; మరొకరిని AED తీసుకురమ్మని అడగండి. పెద్దవారిని వీలైతే గట్టి, సమతల ఉపరితలంపై వెల్లకిలా ఉంచి CPR ప్రారంభించండి.
CPR అంటే ఛాతీని రుద్దటం కాదు. పెద్దవారిలో ఛాతీ మధ్య భాగంలో ఒక అరచేయి మడమను ఉంచి, దానిపై మరో చేయి పెట్టి గట్టిగా, వేగంగా నొక్కాలి. నిమిషానికి 100–120 compressions వేగంతో, సుమారు 5–6 సెం.మీ. లోతుకు నొక్కుతూ, ప్రతి నొక్కుడు తర్వాత ఛాతీ తిరిగి పైకి రావడానికి అవకాశం ఇవ్వాలి. పెద్దవారికి CPR శిక్షణ లేకపోతే hands-only CPR చేస్తూ ఆపరేటర్ సూచనలు పాటించండి. శిక్షణ ఉన్నవారు 30 compressions తర్వాత 2 rescue breaths ఇవ్వవచ్చు.
AED అందుబాటులో ఉంటే ఆన్ చేసి, దాని వాయిస్ సూచనలు పాటించండి. అత్యవసర బృందం బాధ్యత తీసుకునేవరకు లేదా వ్యక్తి సాధారణంగా శ్వాస తీసుకోవడం ప్రారంభించేవరకు సహాయం కొనసాగించండి. ఈ సూచనలు పెద్దవారికి సంబంధించినవి; పిల్లలు, శిశువులకు విధానం భిన్నంగా ఉంటుంది.
గుర్తుంచుకోవాల్సిన విషయం
గుండెపోటు, cardiac arrest వేర్వేరు పరిస్థితులు; గుండెపోటు కొన్నిసార్లు cardiac arrestకు దారితీయవచ్చు. CPR అనేది cardiac arrestలో అందించే అత్యవసర సహాయం. ఈ కథనం CPR శిక్షణకు ప్రత్యామ్నాయం కాదు.